Refleksje

W czasopiśmie Mój Pies 4/2009 (211) opublikowano warty przeczytania artykuł autorstwa Krzysztofa Nawrockiego, pt. "Gdy hodowca daje kosza".
Artykuł adresowany jest przede wszystkim do potencjalnych nabywców szczeniąt, którzy często, być może nieświadomie, nie bardzo potrafią porozumieć się z hodowcą i nie rozumieją dlaczego akurat im odmówiono pieska. Oto fragment:

Bywają postrzegani jako nawiedzeni dziwacy, hodujący psy po to, by ich potem... nie sprzedać. Hodowcy dbający nie tylko o zysk opowiadają nam, komu i dlaczego odmawiają sprzedaży szczeniąt.
Jedynie dzwoniąc do hodowcy nastawionego tylko na zarobek, na pytanie o możliwość zakupu szczenięcia zawsze usłyszysz odpowiedź "tak". W rozmowie z prawdziwym, zaangażowanym hodowcą będziesz się musiał mocno postarać, żeby nie usłyszeć "nie"...

Falstart
Uważaj, by już na starcie nie zrobić złego wrażenia. - Z zasady ignoruję klienta, który zaczyna od pytania o cenę szczeniąt - mówi Iwona Przeworska, hodowczyni rasy border collie. - Bez wahania zbywam też ludzi, którzy nie potrafią nawet wymówić poprawnie nazwy rasy, na przykład pytają o szczenięta "borda kola".

Spróbuję nawiązać do tematu, tak bardzo mi bliskiego.
Pierwszy mój kontakt z potencjalnym nabywcą szczenięcia to zwykle rozmowa telefoniczna, często rozpoczynająca się zapytaniem:
-Ile kosztuje u was szczeniak?
Lub
-Po ile macie szczeniaki?
Nieprzyjemny Zgrzyt. Pytanie najczęściej jest zadawane bez ogólnie przyjętych form grzecznościowych, tj. bez dzień dobry, bez przedstawienia się, bez określenia jakie szczenię wzbudziło zainteresowanie, bez zapytania o rodziców, o socjalizację pieska, bo to wszystko nieważne, istotna jest tylko cena. Rozmowa przebiega krótko, odsyłam pytającego na któreś z wirtualnych targowisk, gdzie szczeniaki z cenami wystawione do sprzedaży jak towar na regałach w byle jakim sklepie.

Ciąg dalszy "Po ile macie szczeniaki?" »

Niebieskie shar pei są na topie. Poszukiwane i rozchwytywane jak świeże bułeczki. Hodowcy, którym udało się wyhodować błękitne psy, szczycą się ich barwą, posiadacze psów w kolorach uznanych raczej za pospolite, często dumnie informują, że ich pies miał niebieskiego przodka, zatem jest blue genny, czyli istnieje szansa, że przy odpowiednio dobranym skojarzeniu pies ten może dać niebieskie szczenięta. Oczywiste, że kolor określany jako niebieski dalekim jest od błękitu nieba, przypomina bardziej szarość mysią z lekkim niebieskawym odcieniem lub barwę zbliżoną do antracytu.

Często odbieram telefony od poszukujących szczenięcia właśnie w niebieskim kolorze. Wyjaśniam, że u mnie nie ma i nigdy nie będzie błękitków. Nie będzie też szczeniąt tzw. blue gennych, jako że wybierając psa do krycia zwracam uwagę na to, aby w jego rodowodzie przynajmniej do czwartego pokolenia nie było żadnego niebieskiego psa. Niebieski kolor sierści niesie jak dla mnie zbyt duże ryzyko, obawiam się u psów tej barwy problemów z sierścią, skórą i ogólnych zdrowotnych.

Błękitki nie posiadają włosa okrywowego, ich sierść stanowi tylko podszerstek, który nie zabezpiecza psa przed takim czynnikami zewnętrznymi jak wilgoć, upał czy chłód. Konsekwencje nieprzystosowania się do warunków zewnętrznych to prędzej czy później wyłysiałe miejsca w okolicach uszu, grzbietu, ogona, a nawet całkowita utrata okrywy włosowej. Za niebieską barwę włosa odpowiedzialny jest recesywny gen (d - dilute), tzw. gen rozcieńczenia, który zawsze musi występować podwójnie, ażeby kolor ten został uzyskany. Gen rozcieńczenia sprawia, że granulki pigmentu sklejają się ze sobą, co w efekcie prowadzi do rozjaśnienia barwy włosa. I tak kolor czarny przechodzi w niebieski lub szary, czerwony w brzoskwiniowy (apricot), czekoladowy w liliowy, złoty w isabell. Kolor czekoladowy nie jest rozcieńczonym, pies tej barwy nie posiada tylko eumelaniny, pigmentu występującego w ciemnobrązowych i czarnych włosach. Natomiast liliowy kolor jest rozcieńczeniem czekoladowego i niesie takie samo ryzyko jak niebieski, a isabell i apricot, to rozcieńczenia kolorów żółtego i czerwonego.

Swojego czasu popularne były błękitne dobermany, później sklasyfikowano je jako wadliwe i wykluczono z hodowli. Nie chodziło tu tylko o kolor, który komuś tam mógł się nie podobać, ale o występujące równoległe do niebieskoszarego rozjaśnienia sierści skłonności do wyłysień, stanów zapalnych skóry oraz uszkodzenia nadnerczy. Literatura fachowa używa tu określenia blue dog syndrom lub syndrom błękitnego dobermana i opisuje najczęściej u ras takich jak: doberman, dog niemiecki, greyhound, seter irlandzki, yorkshire terrier.

A jak się to przedstawia w naturze? Otóż kolory rozcieńczone u zwierząt dzikich, np. ptaków, świadczą zawsze o niepełnym statusie immunologicznym, ogólnej słabości organizmu, nieprzystosowaniu do warunków zewnętrznych, co nie rokuje dobrze. Osobniki te są słabsze, mają drobniejszą budowę, wykazują mniejsze zdolności prokreacji, ich życie jest krótkie.

Kto chce mieć wymierne i stałe dochody z hodowli psów, ten zakłada masowy kennel. Chciałoby się tu krzyknąć, choć jest to głos wołający na puszczy, że pod względem kynologicznym masowa hodowla jest drogą do nikąd! Czy w każdym przypadku? A jak tworzono i tworzy się nadal nowe rasy psów? Raczej nie w drobnych hodowlach domowych, chyba że hodowcy zrzeszyliby się we wspólnym działaniu i wszyscy zgodnie i uczciwie realizowali od początku do końca pewien program. Taka droga wydaje mi się mało obiecująca, chyba że mamy na myśli doskonalenie cech w obrębie jakiejś rasy. Tworzenie natomiast nowych jakości niestety nie jest na siły domowych hodowli. Do uzyskania znaczących zmian i utrwalenia ich z pokolenia na pokolenie potrzebny jest duży materiał genetyczny, czyli suma genów wielu osobników. Dalej, powtarzane krzyżówki na podstawie uzyskanych empirycznie wyników, czyli metodą prób i błędów, nie obejdą się bez selekcji i bezwzględnej eliminacji wielu osobników. Zachowuje się do dalszych krzyżówek tylko wybrane psy. I tak dalej, i tak dalej. Nic więc dziwnego, że proces selekcyjno-eliminacyjny stanowi tajemnicę hodowlaną. Uzyskanie jakiejś odmiany nowej rasy nie pozwala jeszcze hodowcom spocząć na laurach. Jeszcze trzeba przebrnąć przez liczne trudności i zastrzeżenia areopagu kynologicznego, zanim się uzyska zgodę na założenie księgi wstępnej. Potem dopiero po odchowaniu trzech pokoleń o ustalonych cechach dla nowej rasy, psy zasłużą na pełnoprawne rodowody i rejestrację w FCI.

Ciąg dalszy "Dokąd idziesz kynologio?" »

Shar-Pei został w Ameryce Północnej poddany restytucji, i to prawie od zera. Jak wiemy, psy te popadły w komunistycznych Chinach w niełaskę i prawie wyginęły. Jak amerykańscy hodowcy zabrali się do ratowania wówczas najrzadszej rasy na świecie, to szybko doszli do takiego namnożenia z natury plennych shar-pei, że wkrótce rozprowadzono je po wszystkich kontynentach. Oczywiście ustalono nowy wzorzec rasy. Wtedy Chińczycy obudzili się i wyrazili protest, że ich shar-pei`e o starożytnej proweniencji mają nieco inne cechy eksterierowe niż populacje amerykańskie. Powstał więc spór kynologiczny, chyba do dziś nie rozwiązany. Nie wiem, która z odmian ma lepsze cechy pod względem starożytnego eksterieru i zdrowotności. Właściwie wszystkie shar-pei`e żyjące poza Chinami są potomkami linii amerykańskiej. Niestety w wielu liniach hodowlanych występuje tzw. entropium, czyli zawijanie się do wewnątrz powiek, ujawniające się nawet we wczesnym szczenięctwie.

Ciąg dalszy "Shar-Pei, wzorzec i linie hodowlane" »

Często napotykam w internecie, na różnych forach lub blogach, opisy shar-pei, które dziwnie nieadekwatne są do wyglądu i cech charakteru tej rasy. Shar-Pei jaki jest każdy widzi, a kto się chce upewnić zawsze może zajrzeć co ustalono i zapisano w standardzie rasy, nie będę więc powtarzać co zostało przez kynologów zatwierdzone jako wzorzec. Martwią mnie natomiast wielokrotnie powielane opisy charakteru shar-pei, opisy nie mające nic wspólnego z prawdą o tym psie, przedstawiające go w fałszywym świetle, przez co wiele ludzi może zniechęcić się do shar-pei i to jeszcze zanim go pozna. Rewelacje o charakterze shar-pei wypisują ci, którzy nigdy tego psa nie mieli, kopiują niewyważone wypowiedzi z innych stron, powielają je dziesiątkami i tym samym wbijają do głów niezorientowanym w temacie, że shar-pei to pies żywiołowy, dominujący, często agresywny.
10 lat obcowania z psami tej rasy pozwoliło mi poznać je bliżej. Shar-Pei żywiołowy.. Hmm, w porównaniu z rasami takimi jak sznaucery czy boksery, nie wspominając o całej grupie terrierów i jamników, shar-pei to oaza spokoju i opanowania.

Ciąg dalszy "Shar-Pei, charakter i usposobienie" »

Nieprawdą jest, że tylko wybrani posiadacze psów mają szanse na zwycięstwa. Wszyscy mogą tak czy inaczej zdobywać laury, jeżeli nie na wystawach, to na pokazach i różnych zawodach. Nie wszystkich bawią publiczne występy. Mają więc swoje pieski, jak to się potocznie mówi, tak do kochania. Ciekawe, że tacy ludzie gotowi są mnie przekonywać, że tylko oni prawdziwie kochają swoje psy. Że inni, którzy czerpią z tytułu ich posiadania jakieś korzyści czy satysfakcję na ringach, nie są prawdziwymi miłośnikami psów. No bo zmuszają je do rozrodu i w ten sposób zarabiają na nich, każą im wykonywać różne ćwiczenia do występów na wystawach zdobywając medale i puchary, które ich psa nic obchodzą, itd. W pewnej mierze rozumiem taką postawę, bo jeśli ktoś ma "kurdupelka", którego nikt nie podziwia i za nic nie chwali, to nie raz chce wszystko wynagrodzić pupilowi. On nie jest dla pańcia tym brzydkim kaczątkiem, tylko tym najmądrzejszym i najwierniejszym towarzyszem życia. Gdyby nie było takich ludzi, to by się błąkały po naszych ulicach całe watahy porzuconych psów. Ta szlachetność ludzka nie stoi jednak w sprzeczności z uczuciami tych, którzy pragną dodatkowych satysfakcji, a nawet korzyści, np. z prowadzenia hodowli. Jest rzeczą naturalną, że pies w pewnych okresach pragnie się zbliżyć do suki, jak również jest czymś naturalnym macierzyństwo.

Ciąg dalszy "Rozważań na temat posiadania psów ciąg dalszy" »

Przeglądałam sobie w necie ogłoszenia o sprzedaży szczeniąt shar-pei. Nie zamierzam kupić, ale ciekawi mnie co inni hodowcy oferują, a poza tym lubię popatrzeć na fotki maluchów. W ogłoszeniach oferowane są różne psiaki, bardziej ładne, mniej ładne, różne w kolorach i w typie. Zauważyłam, że tylko niektórzy hodowcy podają do wiadomości przydomek własnej hodowli, swoje dane i adres. Pozostali natomiast pokazują tylko zdjęcia szczeniąt, chwalą się, że rodowodowe, ale z jakiej hodowli ten przychówek i po jakich rodzicach to ani mru-mru. Dziwne. Zupełnie tak jakby byli dumni ze szczeniąt a jednocześnie wstydzili się ich pochodzenia. Próbowałam zrozumieć jakie motywy kierują tymi ludźmi lecz trudno mi pojąć. Kiedyś w czasach bez internetu, gdy nie było możliwości posiadania wizytówki hodowli w postaci własnej strony o niej, ogłaszaliśmy się ze szczeniętami w różnych psich czasopismach, w katalogach wystawowych i nigdy nie przyszło nam na myśł aby przemilczeć przydomek hodowli. Chociaż jeśli się nad ogłoszeniami bardziej zastanowić to te zamieszczane w prasie kynologicznej i w katalogach, zawsze lub prawie zawsze wyczerpująco przedstawiają hodowlę, czyli tu wiele się nie zmieniło. Tak samo wyglądają zapowiedzi miotów lub ogłoszenia o sprzedaży już podchowanych szczeniąt na stronach internetowych oddziałów Związku Kynologicznego. Natomiast w darmowych serwisach ogłoszeniowych można znależć takie kwiatki: "Sprzedam Shar-Pei szczenięta z rodowodem po pieknych rodzicach wychowane z innymi zwierzetami min. z kotami, szczenięta posiadaja komplet szczepien i są po 3 odrobaczeniach, Tel. (...)". Nie wiem jak taki anons działa na czytających go. We mnie budzi nieufność. Skoro rodzice tacy piękni to dlaczego o nich tylko krótka, przymiotnikowa wzmianka owiana tajemnicą? Może ktoś potrafi mi to wyjaśnić?

Po kilku latach zamieszkiwania na wsi zauważyłam, że tu stosunek do zwierząt jest chyba bardziej merkantylny niż w mieście. O wiele mocniej dba się o trzodę, po której spodziewane są zyski w postaci brzęczącej monety lub w naturze. Pies stanowi coś w rodzaju dodatku do gospodarstwa. Czasem bardziej jest przydatny kot, bo łapie myszy. Te zaś częściej nachodzą domostwa niż złodzieje, przeciw którym ma gospodarza bronić pies.

Na wsi pies stróżuje w każdym gospodarstwie. Plączą się niekiedy małe kundelki przynoszące radość dzieciom. Uczucia do psów naszych wiejskich gospodarzy są często nieco inne niż mieszczuchów. Tu nikt się nie trzęsie nad zdrowiem Brysia. Jeśli nie jest pięknym okazem swej wielorasowości, to nabyto go za darmo, a ofiarodawca czasem musiał postawić butelczynę za uwolnienie się od zbędnego zwierzęcia. Ma pilnować obejścia i zbyt drogo nie kosztować. Najlepiej, jak zwalniany z łańcucha, sam zadba o siebie. Dowodem na to była jedna krótka rozmowa z przypadkowo napotkaną wiejską kobieciną. Pochwaliła urodę mojego psa, ale z pewnym smutkiem dodała:
- O, taki duży pies to się sam nie wyżywi.

Oj, ludzie, ludzie....